Example of Category Blog layout (FAQs/General category)

Olga Kalarus: Bardzo słabe osiągnięcia polskich uczniów w badaniu Problem Solving (PISA)

Jeden z otrzymanych newsletterów, powołując się na źródło: www.men.gov.pl (stan z 9 kwietnia 2014 r.) doniósł, że: „Z raportu opublikowanego przez OECD wynika, iż "polscy uczniowie uzyskali wyniki poniżej średniej 27 krajów OECD uczestniczących w tej części badania. Ponadto Polska należy do grupy krajów i regionów, w których wyniki uzyskane w głównej części PISA znacznie różnią się od wyników z Problem Solving".

Taka wiadomość to zimny prysznic po grudniowej euforii na stronie MEN (informacja z 3 grudnia 2013 r.): „Polscy gimnazjaliści są jednymi z najlepszych w Europie. (…) Jesteśmy w grupie liderów. Znaleźliśmy się na sportowym podium we wszystkich trzech kategoriach. (…) mamy dziś trzy powody do dumy i satysfakcji. (…) nasza młodzież jest najbardziej uzdolniona i najlepiej przygotowana w Europie i na świecie. (…) mamy naprawdę świetnych nauczycieli. (…) system edukacji, tak często krytykowany, przynosi dobre efekty. Dziś polska szkoła nie potrzebuje rewolucji, a polski nauczyciel ma powód do satysfakcji - powiedział premier Donald Tusk podczas uroczystego ogłoszenia wyników w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów”.

Na oficjalnej stronie MEN 12 kwietnia 2014 r. nie udało mi się znaleźć informacji o wynikach przeprowadzonego w ramach PISA badania Problem Solving. A przecież, zgodnie ze standardami demokratycznego państwa informacja publiczna, wstydliwa - ale ważna, powinna być łatwo dostępna.

Instytut Badań Edukacyjnych informację potwierdza: „Polscy uczniowie gorzej wypadają od uczniów z innych krajów Unii Europejskiej w rozwiązywaniu problemów z wykorzystaniem komputera" - wykazały wyniki badania Problem Solving (PS), które stanowiło uzupełnienie głównej części badania PISA. Wnioski IBE są dość ogólne, ale konkretne. Szczegółowych danych i analiz brak – IBE odsyła do raportu oraz przykładowych zadań opublikowanych na stronie PISA w wersjach obcojęzycznych.

Rozwiązywanie problemów (problem solving) – osiągnięcia uczestników z różnych krajów/gospodarek

Umiejętność rozwiązania problemu (metoda rozwiązania nie jest oczywista) uważa się za kompetencję kluczową we wszystkich przedmiotach nauczania. Zdefiniowano ją, jako:

  1. zdolność angażowania się w przetwarzanie poznawcze, gotowość podjęcia działań,
  2. zrozumienie i rozwiązywanie sytuacji problemowych - umiejętność rozumowania, sposób rozwiązania problemu.

Badanie Problem Solving (PISA), przeprowadzone z użyciem komputera wśród uczniów 15-letnich, poległo na ocenie poziomu tej kompetencji w symulowanych sytuacjach życiowych, innych niż spotykane w otoczeniu szkolnym (np. konieczność skorzystania z nieznanego automatu, nieprawidłowe działanie urządzenia elektronicznego itp.).

Zaskoczeniem są rezultaty Polaków przedstawione na str. 2 w PISA in Focus N°38: Are 15-year-olds creative problem-solvers?. Uczniowie z Polski, pomimo nagłośnionego w grudniu 2013 r. sukcesu w badaniach PISA (matematyka, czytanie, wiedza przyrodnicza), z wynikiem 481 w zakresie rozwiazywania problemów znaleźli się poniżej poziomu przyjętego dla krajów OECD (wynik: 500) i zostali zdystansowani przez uczniów z krajów uplasowanych:

  1. powyżej poziomu OECD: Singapur (562), Korea (561), Japonia (552) Chiny (Macao-540; Hong-Kong-540; Shanghai–536; Chinese Taipei-534), Kanada (526), Australia (523), Finlandia (523), Anglia (517), Estonia (515), Francja (511), Holandia (511), Włochy (510), Czechy (509), Niemcy (509), Stany Zjednoczone (508), Belgia (508), Austria (506), Norwegia (503)
  2. poniżej poziomu OECD: Irlandia (498), Dania (497), Portugalia (494), Szwecja (491), Rosja (489), Słowacja (483)

Wyniki niższe niż uczniowie z Polski uzyskali tylko ich rówieśnicy z Hiszpanii (477), Słowenii (476), Serbii (473), Chorwacji (466), Węgier (459), Turcji (454), Izraela (454), Chile (448), Brazylii (428), Malezji (422), Zjednoczonych Emiratów Arabskich (411), Montenegro (407), Urugwaju (403), Bułgarii (402), Kolumbii (399).

Słabe i mocne strony uczniów w rozwiazywaniu problemów - odniesienie do wyników oczekiwanych i typów zadań

Wyniki oczekiwane, dla każdego kraju/gospodarki i dla każdego zestawu zadań, szacowane są w oparciu o zmierzone przez OECD ogólne osiągniecia w rozwiązywaniu problemów danego kraju/gospodarki i stopień trudności zadań.

 PISA in Focus N°38: Are 15-year-olds creative problem-solvers? na str. 3 przedstawia graficznie wyniki uzyskane przez uczniów różnych krajów/gospodarek pokazuje ich usytuowanie względem:

1. typu zadań - oś:

  1. pionowa: lepsze osiągniecia w zadaniach interaktywnych (uczeń musi odkryć niektóre z informacji niezbędnych do rozwiązania problemu) względem zadań statycznych (wszystkie potrzebne informacje ujawnione są od początku)
  2. pozioma: lepsze osiągniecia w zadaniach związanych z nabytą względem zadań wymagających wykorzystania wiedzy.

2. oczekiwanych osiągnięć (zadania interaktywne i zadania związane z nabyciem wiedzy) - pola:

  • (1) lewe/górne: mocniejsze niż oczekiwane w zadaniach interaktywnych, słabsze niż oczekiwane w zadaniach związanych z wiedza nabytą
  • (2) prawe/górne: mocniejsze niż oczekiwane w zadaniach interaktywnych i w zadaniach związanych z wiedza nabytą
  • (3) prawe/dolne: słabsze niż oczekiwane w zadaniach interaktywnych i mocniejsze niż oczekiwane w zadaniach z wiedzą nabytą
  • (4) lewe/dolne: słabsze niż oczekiwane w zadaniach interaktywnych i w zadaniach związanych z wiedza nabytą

 Niestety wyniki polskich uczniów usytuowane są w polu (4) lewe/dolne – najsłabszym, tj. poniżej progów OECD i wyników oczekiwanych zarówno w zadaniach interaktywnych, jak i w zadaniach związanych z wiedzą nabytą.

Wyniki względne w rozwiazywaniu problemów

Analiza różnic pomiędzy wynikami uczniów w rozwiazywaniu problemów z użyciem komputera, a spodziewanymi ich osiągnięciami, oszacowanymi na podstawie wyników z matematyki, czytania i interpretacji oraz wiedzy przyrodniczej, ustalonymi w badaniach PISA z zastosowaniem tradycyjnej formy pisemnej (str. 4 w PISA in Focus N°38: Are 15-year-olds creative problem-solvers? ) wskazuje, że w Korei, Japonii, Serbii, Stanach Zjednoczonych, we Włoszech, w Anglii, Macao-Chiny, Brazylii, Australii, Francji Singapurze uczniowie nie tylko uczą się zgodnie z wymaganiami programu nauczania, ale także dowiadują się jak zastosować zdobytą wiedzę i umiejętności do rozwiązania rzeczywistych problemów przez celowe rozumowanie oraz opracowanie twórczych rozwiązań.

Zaniepokojenie musi budzić pozycja polskich uczniów, którzy w tej klasyfikacji uplasowali się na trzecim miejscu od końca, z wynikiem ujemnym w skali punktowej (-44), przed Szanghajem (-51) i Bułgarią (-54). Najmniejsze różnice odnotowano w osiągnięciach uczniów z Kanady (0), Czech (1), Norwegia (1) i Chile (1), Szwecja (- 1), Singapur (2), Portugalia (-3), Rosja (-4), Austria i Słowacja (po -5).

Przytoczona w dokumencie PISA interpretacja wyników:

"(...) W krajach o wysokim ogólnym wskaźniku osiągnięć wyższy od oczekiwanego wynik w zakresie rozwiązywania problemów może sugerować, że zarządzanie w tych krajach zapewnia możliwość kształcenia przygotowującego uczniów wyjątkowo dobrze do radzenia sobie w sytuacjach problemowych w rzeczywistości pozaszkolnej.

W krajach o niskim ogólnym wskaźniku osiągnięć wyższy od oczekiwanego wynik w zakresie rozwiązywania problemów może wskazywać, że kraje te nie rozwijają potencjału większości uczniów w zakresie podstawowych przedmiotów szkolnych".

Co przesądziło o porażce polskich uczniów w badaniu Problem Solving (PISA)?

Analiza danych PISA 2012 Results: Skills for Life (Volume V): Student Performance in Problem Solving - © OECD 2014Figure V.2.18 Influence of computer skills on the ranking of students within countries/economies Variation in problem-solving performance uniquely associated with performance on computer-based assessments, after accounting for performance oraz Figure V.2.19 Influence of computer skills on relative performance in problem solving wskazują na znaczący wpływ umiejętności komputerowych na wyniki badania Problem Solving. W świetle tych danych niedostatek umiejętności komputerowych przyczynił się do uzyskania przez polskich uczniów wyników niższych niż szacowane na podstawie ich osiągnieć z matematyki, czytania i interpretacji oraz wiedzy przyrodniczej. Status społeczno-ekonomiczny uczniów w tym badaniu nie ma większego znaczenia (Figure V.2.12 Between-school differences in problem-solving performance, mathematics performance and socio-economic status).

Oznacza to, że kształcenie umiejętności komputerowych polskich uczniów i wykorzystania nabytych umiejętności wymaga opracowania i przyjęcia programów naprawczych w zarzadzaniu tą dziedziną edukacji oraz w każdej polskiej szkole.

Gender w rozwiązywaniu problemów

Niewątpliwym sukcesem jest potwierdzenie wynikiem badania Problem Solving równości. Różnica w poziomie kompetencji rozwiazywania problemów pomiędzy polskimi chłopcami a polskimi dziewczynami wynosi „0”, co jest ewenementem w skali światowej - patrz: Table V.A Snapshot of student performance in problem solving (pdf).

W wynikach badań podkreślono znaczącą przewagę kompetencji chłopców w takich krajach/gospodarkach jak: Kolumbia (31), Szanghaj – Chiny (25), Słowacja i Brazylia (po 22), Japonia (19), Włochy (18), Portugalia (16), Węgry, Serbia i Turcja (po 15), Chile, Hongkong- Chiny i Korea (po 13), Austria i Chinese Taipei (po 12), Urugwaj (11), Dania i Makao-Chiny (po 10), Singapur (9), Belgia, Czechy, Rosja i Malezja (po 8), Niemcy (7). Dziewczyny wypadły lepiej w takich krajach jak: Zjednoczone Emiraty Arabskie (-26), Bułgaria (-17), Cypr (-9), Anglia i Montenegro (po -6), Słowenia i Szwecja (po – 4) oraz Norwegia (-3).

 Jeśli umiejętności komputerowe i kompetencje rozwiazywania problemów polskich uczniów są równie słabo (niezależnie od płci) wykształcone, należy zapytać:

Czy angażowanie się decydentów edukacyjnych w akcje genderowe, skierowane przeciw prawom rodziców i dyrektorom szkół, jest zadaniem pierwszoplanowym czy tylko stratą energii ludzkiej i cennego czasu? Czy bez wyposażenia Polaków w umiejętności niezbędne na obecnym etapie rozwoju technologicznego, zbliżymy się do światowej czołówki, a innowacyjność i konkurencyjność polskiej gospodarki wzrośnie? Czy przyszłe pokolenia Polaków skazane są emigrację lub przymusowy import myśli technicznej i rozwiązań technologicznych?

 Jedno jest pewne: bez inwestowania w młode pokolenie różnice cywilizacyjne będą się pogłębiać.

Wbrew zapewnieniom Premiera Donalda Tuska polska szkoła potrzebuje rewolucji. Tyle, że nie w sferze płci.

 

 

  • Deklaracja członkowska

    Zapraszamy do współtworzenia naszego Stowarzyszenia. Osoby chętne do współpracy prosimy o wypełnienie deklaracji i wysłanie na podany adres mailowy: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.
    Deklarację można pobrać  TUTAJ